AGENDA
Structuurwijziging Steunpunt.. Friday 27 May 2011 Het Steunpunt Onderwijszorg gaat m.i.v. 01-08-2011 de begeleiding op scholen baseren op.. Lees verder >
Home - Leesverbeterplan Enschede - Dyslexie

Dyslexie

Wat is dyslexie?
Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau”.

De Stichting Dyslexie Nederland noemt twee criteria waaraan moet zijn voldaan om tot de diagnose op onderkennend niveau te komen:
• het criterium van achterstand
• het criterium van didactische resistentie.

Dit betekent dat de leerproblemen op het gebied van het technisch lezen en/ of spellen hardnekkig zijn. Ondanks de hulp en begeleiding loopt de leerling de achterstand op het gebied van lezen en/of spellen niet in.

Wat betekent dyslexie voor uw kind?
Dyslexie is blijvend, bij dyslexie is er sprake van een neurobiologische stoornis. De precieze oorzaak van deze stoornis is nog niet duidelijk, wel staat vast dat bij dyslexie genetische factoren een rol spelen.
Dyslexie heeft niet alleen gevolgen voor het leren van de talen, maar ook voor vakken waar veel lezen bij te pas komt. Daarnaast kan de leerling extra moeilijkheden ervaren bij bijvoorbeeld het opnemen van instructie, het maken van aantekeningen en het leren van feiten.

Leren alle kinderen lezen?
De laatste tijd krijgt het technisch lezen heel veel aandacht. En terecht. De basisscholen in Enschede hebben van het technisch lezen het speerpunt van het schoolbeleid gemaakt. De directeuren, interne begeleiders en groepsleerkrachten van de basisscholen volgen intensieve trainingen om hun leesproces nog beter te maken.
Uit onderzoeken is gebleken, dat goed leesonderwijs er toe doet.
De aanpak van het leesonderwijs in Enschede is zeer succesvol. Staatssecretaris Dijksma heeft dit tijdens een werkbezoek aangegeven. Ze was vooral onder de indruk van het enthousiasme van de leerkrachten en van het vakmanschap van de leerkrachten .

Betekent dit nu ook, dat alle leerlingen de doelen halen?
Het leesonderwijs op de scholen wordt steeds beter, toch blijkt dat het leesproces niet bij alle kinderen soepel verloopt..
Sommige kinderen blijven in vergelijking met het leeftijdsgenoten achter. Als een kind ondanks gerichte oefening en begeleiding onvoldoende vooruit gaat met lezen, dan zou er sprake kunnen zijn van dyslexie.

Het belangrijkste kenmerk van dyslexie is dat er een hardnekkig probleem is bij het aanleren en vlot toepassen van het lezen en spellen op woordniveau. Kinderen met dyslexie hebben veel extra oefening nodig om het (technisch) lezen aan te leren.

Dyslexie is een stoornis in het technisch lezen, niet in het begrijpend lezen. Dyslexie kan het begrijpend lezen wèl belemmeren. Dyslexie belemmert ook het vlot leren lezen.

De meeste kinderen met dyslexie leren uiteindelijk wel lezen, maar blijven trager lezen. Ze moeten er meer energie in steken en zijn sneller afgeleid dan de gemiddelde lezer. Dat gaat vaak ten koste van het begrip van wat gelezen is.
Leert een kind niet goed lezen, dan heeft dit grote invloed op de schoolloopbaan en het verdere functioneren in de maatschappij.

Het is dan ook belangrijk dat basisscholen leesproblemen zo vroeg mogelijk opmerken en aanpakken. Daarom is het van belang dat dyslexie bij een kind zo vroeg mogelijk wordt ontdekt.

Hoe eerder een gerichte aanpak van lees- en spellingproblemen kan starten, hoe groter de kans op succes
Ook op dit punt worden de basisscholen intensief begeleid. De scholen volgen een intensieve training om het leesonderwijs op een zeer hoog peil te krijgen en te houden. Dit lukt voor 95% van de leerlingen. Echter niet voor 5% van de leerlingen. Deze leerlingen zijn waarschijnlijk dyslectisch. Er is sprake van een dyslexievermoeden.

Wat te doen als het leren lezen moeizaam verloopt?
In Enschede staat het technisch lezen zeer hoog op de agenda, maar dan ook voor alle leerlingen.
Als een leerling ondanks de intensieve hulp en begeleiding op de basisscholen problemen blijft houden met het leesproces, dan kan de school of de ouders het Steunpunt Dyslexie inschakelen voor advies.
Op dit Steunpunt werken gespecialiseerde orthopedagogen op het gebied van dyslexie.

Het Steunpunt Dyslexie.
Het Steunpunt Dyslexie volgt de richtlijnen van het masterplan Dyslexie.

vaststellen van achterstand en hardnekkigheid van het leesprobleem voor leerlingen geboren vóór 02-01-2000.
Voordat een leerling kan worden aangemeld bij het Steunpunt Dysleixe, moet worden bekeken of hij voldoet aan het criterium van achterstand.
Leerlingen met een E-scores op de DMT (lezen van losse woorden) of CITO spelling worden eerst door de interne begeleider besproken met de collegiaal-consulent van het Steunpunt Onderwijszorg en er wordt zo snel mogelijk een handelingsplan opgesteld.
De effecten van het handelingsplan worden steeds besproken met de collegiaal-consulent.
Als er sprake is van een onvoldoende vooruitgang kan de interne begeleider in overleg met de collegiaal-consulent besluiten tot een aanvullend onderzoek door de collegiaal-consulent.
De leerling kan dan worden aangemeld voor advies bij het Steunpunt Dyslexie.

Als het dyslexievermoeden wordt overgenomen door het Steunpunt Dyslexie wordt er een onderzoeksverslag gemaakt en een verklaring voor dyslexievermoeden opgesteld.
Dit is een document met een handtekening van een orthopedagoog.
Deze verklaring geeft recht op deelname aan het dyslexieonderzoek in groep 8.
Hierna kunnen vragenlijsten worden ingevuld door leerkracht en ouders om in kaart te brengen wat de specifieke behoeften van de betreffende leerling zijn.
Aan de hand van deze vragenlijsten worden door het Steunpunt Onderwijszorg handelingsadviezen op maat gegeven.
Deze handelingsadviezen kunnen bestaan uit bijvoorbeeld: meer tijd bij toetsen, audio-opnamen van (kinder)boeken, gebruik van dyslexiesoftware, vrijstelling bij voorleesbeurten en aanpassen van de beoordeling van spellingfouten, gebruiken van beeldmateriaal bij het maken van werkstukken, etc.
De leerlingen worden blijvend gevolgd.


Vaststellen van achterstand en hardnekkigheid van het leesprobleem voor leerlingen geboren na 01-01-2000
Leerlingen die geboren zijn na 01-01-2000 kunnen rechtstreeks worden aangemeld bij een dyslexiebehandelcentrum  als voldaan wordt aan het criterium van ernst:
 -ondanks adequate hulp drie keer achtereenvolgens een
  E-score op de DMT,
óf
-drie keer achtereenvolgens een E-score op de CITO-toets
 Spelling en tevens leesresultaten die behoren tot de 16%
 laagste scores.

Het onderzoek (en eventuele behandeling) wordt dan vergoed door de zorgverzekeraar. Deze leerlingen krijgen een uitgebreid psychodiagnostisch onderzoek en een dyslexieverklaring.

(Dyslexie Centrum Twente, voor aanmeldingsformulieren zie www.expertis.nl)

Verschil dyslexievermoeden en een dyslexieverklaring.
De verklaring van dyslexievermoeden geeft aan dat de leerproblemen een indicatie zijn voor dyslexie op onderkennend niveau.
Er is dus sprake van hardnekkige leesproblematiek die belemmerend kan werken bij het realiseren van potentiële mogelijkheden.
Deze leerlingen krijgen (nog) geen officiële dyslexieverklaring.
Een dyslexieverklaring kan alleen worden opgesteld na een psychodiagnostisch onderzoek.

Een leerling met een verklaring van dyslexievermoeden heeft recht op deelname aan het dyslexieonderzoek in groep 8, waarna een dyslexieverklaring kan worden afgegeven.

Op grond van deze dyslexieverklaring heeft de leerling recht op o.a. verlengde tijd en andere faciliteiten tijdens het eindexamen in het voortgezet onderwijs (Examenbesluit voor vwo/ havo/ vmbo, mei 1996, art. 55).
Een leerling met een verklaring van dyslexievermoeden zal op de basisschool dezelfde begeleiding krijgen als een leerling met een officiële dyslexieverklaring.

Welke gevolgen heeft dyslexie?r
Dyslexie heeft niet alleen gevolgen voor het leren van de talen, maar ook voor vakken waar veel lezen bij te pas komt. Leerlingen met dyslexie moeten daar, in vergelijking met hun klasgenoten met eenzelfde intelligentie, onevenredig veel energie in steken. Het is daarom van belang bij alle vakken rekening te houden de lees- en spellingsproblemen en niet alleen bij de taalvakken en zoveel mogelijk compenserende maatregelen te treffen.
Mogelijke aanpassingen en vrijstellingen voor leerlingen met dyslexie zijn:
• vrijstelling bij voorleesbeurten en spellingtoetsen
• aanpassen van de beoordeling van spellingfouten
• gebruiken van beeldmateriaal bij het maken van werkstukken

Er komen steeds meer digitale hulpmiddelen beschikbaar voor leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs. 


• In het onderwijs moet veel gelezen en geschreven worden. Dit heeft ernstige gevolgen voor het volgen van onderwijs en belemmert kinderen om hun capaciteiten te ontwikkelen. Veel kinderen met dyslexie kiezen ook een onderwijsniveau dat lager is dan ze op grond van hun intelligentie aan kunnen.

• sociaalemotionele problemen
Dyslexie kan het gevoel van eigenwaarde bij een kind zwaar ondermijnen. Het kan tot frustraties leiden als het kind voldoende intelligent is maar het technisch lezen niet onder de knie krijgt, terwijl het bij klasgenootjes probleemloos lijkt te verlopen. Ook kunnen motivatieproblemen ontstaan waardoor kinderen geen zin meer hebben om het lezen te blijven oefenen, terwijl zij juist extra oefening nodig hebben om een minimaal leesniveau te halen.


Samenwerking tussen basisscholen en voortgezet onderwijs.
De basisscholen en de scholen voor voortgezet onderwijs gaan nauw samenwerken om een doorgaande lijn te krijgen. De leerlingen met dyslexie zijn hiermee geholpen, want dyslexie is en blijft een handicap. De begeleiding moet ook op het voortgezet onderwijs worden voortgezet. We moeten voorkomen, dat deze dyslectische leerlingen vastlopen in het onderwijs

Steunpunt Dyslexie bestaat uit:
.Mieke Kotterink,
.Elke Corluy
.Hanneke Tielemans
.Ria Ploegstra

werkwijze Steunpunt Onderwijszorg en Steunpunt Dyslexiedyslexievermoedendyslexie: overgang po-vochecklist gevolgen van leesproblemen < Begrijpend lezen Datamuur >